|
Nazwa działania
Modernizacja gospodarstw rolnych
Kod działania
121.
Podstawa prawna
Art. 20 lit. b) ppkt i) i art. 26 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277/1 z 21.10.2005 r.).
Art. 17 oraz pkt 5.3.1.2.1 załącznika II do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368/15 z 23.12.2006 r.).
Uzasadnienie
Gospodarstwa rolne w Rzeczypospolitej Polskiej są w trakcie dostosowywania się do warunków funkcjonowania na Jednolitym Rynku Unii Europejskiej. Konieczne jest wsparcie finansowe inwestycji mających na celu poprawę konkurencyjności gospodarstw rolnych poprzez modernizację technicznej infrastruktury produkcyjnej, dostosowanie profilu, skali i jakości produkcji do potrzeb rynku, poprawę bezpieczeństwa żywności, poprawę warunków utrzymania zwierząt, ochrony środowiska lub bezpieczeństwa pracy.
Cele działania
Działanie ma na celu wsparcie modernizacji gospodarstw w celu zwiększenia ich efektywności poprzez lepsze wykorzystanie czynników produkcji, w tym wprowadzenie nowych technologii produkcji, poprawę jakości produkcji, różnicowanie działalności rolniczej, a także zharmonizowanie warunków produkcji rolnej z wymogami dotyczącymi ochrony środowiska naturalnego, higieny produkcji oraz warunków utrzymania zwierząt.
Zakres działania
Pomoc jest udzielana na inwestycje dotyczące modernizacji lub rozwoju pierwotnej produkcji roślinnej lub zwierzęcej, z wyłączeniem produkcji leśnej i rybnej. Operacje mogą dotyczyć produkcji produktów żywnościowych jak i nieżywnościowych (w tym produktów rolnych wykorzystywanych do produkcji energii odnawialnej), a także przygotowania do sprzedaży lub sprzedaży bezpośredniej produktów rolnych wytwarzanych w gospodarstwie. W zakres operacji mogą wchodzić inwestycje związane z wytwarzaniem i wykorzystywaniem energii ze źródeł odnawialnych na potrzeby prowadzenia produkcji rolnej.
Pomoc przyznaje się na inwestycje, które nie spowodują wzrostu produkcji, dla której brak jest rynku zbytu. W przypadku rozwoju produkcji mleka w gospodarstwie, pomoc możne zostać udzielona, jeżeli beneficjent jest w posiadaniu limitu na produkcję mleka, odpowiadającego produkcji mleka w tym gospodarstwie.
Pomoc może być przyznana na inwestycje, mające na celu dostosowanie gospodarstwa do standardów, wynikających z przepisów prawa Unii Europejskiej:
1) obowiązujących - pod warunkiem, że inwestycję podejmuje beneficjent działania „Ułatwienie startu młodym rolnikom" zgodnie z biznesplanem, a dostosowanie gospodarstwa rolnego nastąpi przed upływem 36 miesięcy od dnia podjęcia prowadzenia gospodarstwa rolnego;
2) nowowprowadzonych - pod warunkiem, że dostosowanie nastąpi w terminie nie dłuższym niż 36 miesięcy od dnia, w który dany standard stał się obowiązujący.
Opis wymogów i celów w zakresie zwiększenia ogólnych wyników gospodarstw
Pomoc przyznaje się na inwestycję, która:
1) przyczyni się do poprawy ogólnych wyników gospodarstwa:
a) wzrostu wartości dodanej brutto w gospodarstwie (GVA), w szczególności w wyniku racjonalizacji technologii produkcji lub wprowadzenia innowacji, zmiany profilu lub skali produkcji, poprawy jakości produkcji lub zwiększenia wartości dodanej produktu, lub
b) poprawy sytuacji w gospodarstwie w zakresie ochrony środowiska, lub
c) poprawy sytuacji w gospodarstwie w zakresie warunków utrzymania zwierząt, lub
d) poprawy sytuacji w gospodarstwie w zakresie higieny i bezpieczeństwa produkcji, lub
e) poprawy sytuacji w gospodarstwie w zakresie infrastruktury drogowej,
2) spełnia wymagania określone przepisami prawa;
3) jest uzasadniona pod względem wysokości kosztów;
4) nie ma charakteru inwestycji odtworzeniowej.
Gospodarstwo, którego dotyczy inwestycja, jest żywotne pod względem ekonomicznym (wielkość ekonomiczna gospodarstwa wynosi conajmniej równowartość 4 ESU) i jest prowadzone przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe. W przypadku osób fizycznych będących beneficjentami działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego PROW 2007-2013 dopuszcza się przyznanie pomocy osobie nieposiadającej wymaganych kwalifikacji zawodowych pod warunkiem, że uzyska ona odpowiednie wykształcenie w terminie określonym w związku z przyznaniem pomocy w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom".
Gospodarstwa rolne przejmowane przez beneficjentów działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom" wymagają znacznych nakładów inwestycyjnych, w tym związanych z podjęciem produkcji rolnej. W związku z powyższym konieczne jest umożliwienie beneficjentom działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom" korzystania z innych form pomocy, szczególnie z pomocy na inwestycje w gospodarstwach rolnych. W działaniu „Modernizacja gospodarstw rolnych" uzależnia się przyznanie pomocy od posiadania odpowiednich kwalifikacji zawodowych. Biorąc pod uwagę warunki przyznawania pomocy w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom", wprowadza się dla beneficjentów ww. działania okres przejściowy na uzupełnienie wykształcenia. Uzupełnienie wykształcenia powinno nastąpić w terminie wyznaczonym dla beneficjenta w związku z przyznaniem premii w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom".
Rodzaj inwestycji
W ramach działania wspierane są inwestycje materialne i niematerialne służące modernizacji produkcji rolnej, w szczególności:
1. inwestycje materialne:
a) budowa lub remont połączony z modernizacją budynków lub budowli,
b) zakup lub instalacja maszyn, urządzeń, w tym sprzętu komputerowego,
c) zakładanie, modernizacja sadów lub plantacji wieloletnich,
d) zakup, instalacja lub budowa elementów infrastruktury technicznej wpływających bezpośrednio na warunki prowadzenia działalności rolniczej, przygotowania do sprzedaży lub sprzedaży bezpośredniej;
2. inwestycje niematerialne:
a) zakup patentów, licencji, w tym licencji na oprogramowanie,
b) usługi związane z przygotowaniem dokumentacji technicznej lub ekonomicznej dotyczącej projektu oraz nadzorem technicznym, związane bezpośrednio z realizacją projektu.
Na poziomie przepisów krajowych wprowadzone będą ograniczenia co do zakresu wspieranych inwestycji (kosztów kwalifikowalnych) uwzględniające konieczność eliminowania wzrostu produkcji w niektórych sektorach.
W Polsce stan wyposażenia gospodarstw w sprzęt służący do produkcji rolnej jest niewystarczający, zarówno pod względem ilościowym jak i jakościowym; konieczna jest modernizacja zaplecza technicznego gospodarstw. Ze względu na wysokie koszty zakupu środków trwałych i relatywnie niskie dochody uzyskiwane z działalności rolniczej w Polsce, dopuszcza się zakup sprzętu używanego, ale nie starszego niż 5- letni.
Dopuszcza się również nabywanie maszyn lub urządzeń poprzez leasing.
Definicja beneficjenta
Osoba fizyczna, osoba prawna, spółka osobowa, prowadząca działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej.
Osoba fizyczna jest pełnoletnia i nie osiągnęła wieku emerytalnego.
W pierwszym okresie wdrażania Programu, celem ułatwienia dostępu do środków publicznych podmiotom, które dotychczas nie otrzymały wsparcia, ogranicza się możliwość korzystania z pomocy beneficjentom działania „Inwestycje w gospodarstwach rolnych" Sektorowego Programu Operacyjnego „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich, 2004-2006". Szczegółowe zasady w tym zakresie określone są w przepisach krajowych.
Określenie nowo wprowadzonych norm wspólnotowych (oraz obowiązujących norm w przypadku młodych rolników otrzymujących wsparcie na podjęcie działalności)
W ramach działania wspierane mogą być inwestycje dostosowujące gospodarstwo do norm wspólnotowych, które są obowiązujące krócej niż 36 miesięcy. Inwestycje te mogą dotyczyć dostosowania do standardów wynikających z wdrożenia dyrektywy 91/676/EWG w sprawie ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego - dostosowanie gospodarstw do standardów określonych w programach działań, mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na wyznaczonych obszarach szczególnie narażonych (OSN). Programy działań dla poszczególnych OSN, obowiązujące na podstawie aktów prawa miejscowego (rozporządzenie dyrektora generalnego regionalnego zarządu gospodarki wodnej) wydawane były od roku 2004 i obejmują okresy 4 letnie. W zakres tych Programów wchodzą m.in. dostosowania gospodarstw dotyczące sposobu przechowywania nawozów naturalnych i pasz objętościowych. Pomoc inwestycyjna na dostosowanie w ww. zakresie może być udzielana o ile inwestycja zostanie zrealizowana nie później niż w okresie 36 miesięcy od daty przewidzianej w programie działań jako termin końcowy dokonania dostosowań w gospodarstwach położonych na OSN.
W przypadku wejścia w życia nowych przepisów wspólnotowych dotyczących gospodarstw rolnych, zakres wsparcia inwestycji dostosowawczych w ramach Programu będą modyfikowane.
W ramach działania wspierane mogąc być inwestycje dostosowujące gospodarstwa beneficjentów działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego PROW 2007- 2013 do obowiązujących norm wspólnotowych w zakresie:
1. higieny produkcji - dyrektywa 92/46/EWG z dnia 16 czerwca 1992 r. ustanawiająca przepisy zdrowotne dla produkcji i wprowadzania do obrotu surowego mleka poddanego obróbce cieplnej i produktów na bazie mleka;
2. warunków utrzymania zwierząt:
a) dyrektywa 98/58/WE z dnia 20 lipca 1998 r. dotycząca ochrony zwierząt hodowlanych,
b) dyrektywa 99/74/WE ustanawiająca minimalne normy ochrony kur niosek,
c) dyrektywa 91/629/EWG ustanawiająca minimalne normy ochrony cieląt,
d) dyrektywa 97/2/WE zmieniająca dyrektywę 91/629/EWG ustanawiającą minimalne normy ochrony cieląt,
e) decyzja Komisji 97/182/WE zmieniająca Załącznik do dyrektywy 91/629/EWG ustanawiającej minimalne normy ochrony cieląt,
f) dyrektywa 91/630/EWG określająca minimalne normy ochrony świń,
g) dyrektywa 2001/88/WE zmieniająca dyrektywę 91/630/EWG ustanawiającą minimalne normy ochrony świń,
h) dyrektywa 2001/93/we zmieniająca dyrektywę 91/630/EWG ustanawiającą minimalne standardy ochrony świń.
Pomoc inwestycyjna na dostosowanie w ww. zakresie, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1698/2005 będzie udzielana pod warunkiem, że dostosowanie nastąpi nie później niż w okresie 36 miesięcy od daty podjęcia prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Gospodarstwa rolne przejmowane przez beneficjentów działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom" są w różnym stopniu dostosowane do obowiązujących norm wspólnotowych. W celu ułatwienia młodym rolnikom rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa, konieczne jest wsparcie inwestycji dostosowujących gospodarstwa do obowiązujących norm wspólnotowych. Inwestycje te, niezbędne z punktu widzenia bezpieczeństwa żywności, ochrony środowiska oraz warunków utrzymania zwierząt, są obciążeniem dla nowo powstałego gospodarstwa, gdyż nie przekładają się bezpośrednio na korzyści ekonomiczne.
Rodzaj wsparcia
Pomoc ma formę refundacji części kosztów kwalifikowalnych operacji (części poniesionych kosztów realizacji inwestycji).
Maksymalna wysokość pomocy udzielonej jednemu beneficjentowi i na jedno gospodarstwo rolne w ramach działania, w okresie realizacji PROW, nie może przekroczyć 300 000 zł (76 848,2 euro). Równowartość kwoty wyrażona w euro ma charakter indykatywny.
Do realizacji mogą być przyjęte operacje, których wysokość kosztów kwalifikowalnych będzie wynosiła powyżej 20 tys. zł. Ograniczenie to nie dotyczy operacji obejmujących wyłącznie wyposażenie gospodarstwa rolnego w urządzenia do składowania nawozów naturalnych lub projektów związanych z dostosowaniem do norm wspólnotowych.
Intensywność pomocy
Poziom pomocy wynosi maksymalnie:
40% kosztów inwestycji kwalifikującej się do objęcia pomocą;
50% kosztów inwestycji kwalifikującej się do objęcia pomocą, realizowanej przez osobę fizyczną, która w dniu złożenia wniosku o pomoc nie ukończyła 40 roku życia;
50% kosztów inwestycji kwalifikującej się do objęcia pomocą, realizowanej na obszarach górskich, innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, obszarach rolnych objętych siecią NATURA 2000 lub obszarach, na których obowiązują ograniczenia w związku z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej;
60% kosztów inwestycji kwalifikującej się do objęcia pomocą, realizowanej przez osobę fizyczną, która w dniu złożenia wniosku o pomoc nie ukończyła 40 roku życia, na obszarach górskich, innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, obszarach rolnych objętych siecią NATURA 2000 lub obszarach, na których obowiązują ograniczenia w związku z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej;
75% kosztów inwestycji kwalifikującej się do objęcia pomocą, realizowanej w związku z wprowadzeniem w życie Dyrektywy Azotanowej - dotyczy umów zawartych do dnia 30 kwietnia 2008 r.
Finansowanie
Koszt całkowity: 4 449 830 000 EUR
Wydatki publiczne: 1 779 932 000 EUR
|