Oś  3:  Jakość  życia  na  obszarach  wiejskich  i  różnicowanie  gospodarki  wiejskiej  (art.
52 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005)

Poprawa jakości życia na obszarach wiejskich jest celem, który łączy się zarówno  z
podstawowymi   kierunkami   rozwoju   ekonomicznego   i   społecznego   gospodarstw
rolnych    poprzez    wzmocnienie    potencjału    ekonomicznego,    restrukturyzację    i
modernizację, jak i z dobrymi warunkami do życia pod względem jakości środowiska i
krajobrazu, infrastruktury społecznej i technicznej.

Instrumenty dostępne w ramach Osi 3 uzupełniają priorytety zdefiniowane w ramach
pierwszych  dwóch  osi  i  w  sposób  synergiczny  mogą  pozytywnie  oddziaływać  na
mieszkańców obszarów wiejskich. Pobudzanie działalności gospodarczej na obszarach
wiejskich  będzie  pośrednio  wpływać  także  na  możliwość  koncentracji  produkcji
rolniczej  i  przejścia  ludności  związanej  z  rolnictwem  do  pracy  w  innych  sektorach
gospodarki, a co za tym idzie - tworzyć warunki dla przekształceń wewnątrz sektora
rolnego,   w   tym   zwłaszcza   redukcji   bezrobocia   ukrytego,   powiększania   areału
gospodarstw  rolnych,  ich  modernizacji,  poprawy  konkurencyjności  i  ukierunkowania
rynkowego produkcji.

Pierwsza grupa działań dotyczy różnicowania działalności gospodarczej. W Polsce te
działania  stanowią  ogromną  szansę  dla  mieszkańców  obszarów  wiejskich,  przede
wszystkim  ze  względu  na  duże  zasoby  ludzkie  i  wysoki  poziom  bezrobocia.  Do
najważniejszych   zadań   należy   zwiększanie   wartości   dodanej   do   produktów   np.
poprzez konfekcjonowanie, stymulowanie rynku produktów lokalnych i regionalnych,
turystyki, handlu, doradztwa, usług.

W  tym  kontekście  priorytet  stanowi  zapewnienie  pracy  i  dochodów  przez  rozwój
działalności    pozarolniczej.    Niskie    dochody    wynikające    z    niedostatecznego
wykorzystania  zasobów  pracy  rodzin  wiejskich  to  podstawowy  problem  społeczno-
ekonomiczny.  Rolnictwo  będzie  absorbować  coraz  mniejszy  zasób  siły  roboczej,  zaś
strategiczna  wizja  zakłada  utrzymanie  żywotności  obszarów  wiejskich.  W  związku  z
tym  ciężar  zatrudnienia  wiejskich  zasobów  pracy  powinny  przejmować  działalności
nierolnicze. Z tego punktu widzenia szczególnie istotne jest wszechstronne wsparcie
dla   procesu   tworzenia   pozarolniczych   miejsc   pracy   na   wsi   oraz   ułatwiania
zatrudnienia w lokalnych ośrodkach miejskich dla osób ze wsi.

W procesach rozwoju obszarów wiejskich szczególna rola przypada właśnie ośrodkom
miejskim  -  jako  podstawowym  miejscom,  w  których  ludność  wiejska  może  znaleźć
miejsca pracy i podwyższyć poziom edukacji i umiejętności oraz znaleźć zaspokojenie
potrzeb zdrowotnych i aspiracji kulturalnych. Szczególne znaczenie w tym kontekście
ma wspieranie rozwoju tych funkcji małych miast i wybranych ośrodków gminnych,
które  związane  są  bezpośrednio  z  procesami  restrukturyzacyjnymi  na  obszarach
wiejskich,   w   tym   w   szczególności   usług   zdrowotnych,   edukacji   na   poziomie
szkolnictwa  średniego,  rozwoju  małych  firm  w  sektorach  pozarolniczych,  turystyki
przyjazdowej, funkcji uzdrowiskowych.

Drugą  grupę  stanowią  instrumenty  mające  na  celu  poprawę  jakości  życia.  Dotyczą
one odnowy wsi, poprawy stanu dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego. W pełni
uwzględniają one ważne funkcje społeczne i kulturalne, co z pewnością przyczyni się
do   polepszenia   jakości   życia   i   może   stanowić   dodatkowy   czynnik,   kształtujący
przemiany  strukturalne  i  przeciwdziałający  depopulacji,  a  wręcz  tworzący  silniejsze
poczucie identyfikacji mieszkańców z obszarów wiejskich z ich regionem wraz z jego
tradycjami i wartościami.

Bilans oś 3: Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej:

W warunkach Polski zarówno instrumenty sprzyjające tworzeniu miejsc pracy (40%
środków  osi  3),  jak  i  jakości  życia  (60%  środków  osi  3)  są  ze  sobą  związane  i
powinny być realizowane przy zachowaniu komplementarności z działaniami w innych
funduszach.