Oś 4: Leader (art. 61 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005)

LEADER  jest  podejściem  przekrojowym,  umożliwiającym  realizowanie  i  wdrażanie celów przede wszystkim Osi 3.

Celem  Osi  4  jest  aktywizacja  mieszkańców  obszarów  wiejskich  poprzez  budowanie potencjału   społecznego   na   wsi,   zwiększenie   potencjału   zdobywania   środków finansowych i ich wykorzystania, a także polepszenie zarządzania lokalnymi zasobami i ich waloryzacja.

Aktywizacja  społeczności  wiejskich  wymaga  włączenia  do  planowania  i  wdrażania lokalnych  inicjatyw  partnerów  społecznych.  Temu  przedsięwzięciu  służy  podejście Leader.

Leader  jest  podejściem  do  rozwoju  obszarów  wiejskich,  polegającym  na  oddolnym opracowaniu  przez  lokalną  społeczność  wiejską  lokalnej  strategii  rozwoju  obszarów wiejskich  oraz  realizacji  wynikających  z  niej  innowacyjnych  projektów  łączących zasoby,   wiedzę   i   umiejętności   przedstawicieli   trzech   sektorów:   publicznego, gospodarczego i społecznego. Przedstawiciele ci tworzą tzw. lokalną grupę działania - partnerstwo międzysektorowe, które samodzielnie wybiera projekty, a ich realizacja przyczynia się do osiągnięcia celów wspólnie opracowanej strategii.

Takie   podejście   oddolne   wzmocni   spójność   podejmowanych   lokalnie   decyzji, podniesie jakość zarządzania i przyczyni się do wzmocnienia kapitału społecznego w społecznościach wiejskich a także skłoni do stosowania innowacyjnych rozwiązań  w zakresie rozwoju regionu.

Budowa   lokalnych   strategii   niesie   ze   sobą   szereg   korzyści,   wśród   których najważniejsze to lepsze wykorzystanie posiadanych zasobów (ludzkich, naturalnych), dostosowanie kierunków działania do potrzeb podmiotów funkcjonujących na danym obszarze.   Ponadto   podejście   lokalne   pomaga   w   wyznaczeniu   pożądanych   i najbardziej dopasowanych kierunków rozwoju oraz pozwala na lepsze zdefiniowanie problemów obszaru i określenie sposobów ich rozwiązania.

Na    podstawie    liczby    złożonych    przez    beneficjentów    wniosków    w    okresie programowania  2004-2006  wynika,  że  jest  bardzo  duże  zainteresowanie  Leaderem, co  świadczy  o  potrzebie  realizacji  tego  instrumentu,  z  uwzględnieniem  koniecznych zmian  w  zakresie  usprawnienia  jego  wdrażania.  W  ramach  Pilotażowego  Programu Leader   +   na   lata   2004-2006   w   ramach   Schematu   II   na   liście  rankingowej zatwierdzonej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi znalazły się 162 lokalne grupy działania.

Planowane  jest   objęcie   ok.   50%   powierzchni   obszarów   wiejskich   spełniających wymogi  dla  podejścia  Leader  zakresem  działania  lokalnych  grup  działania  (LGD),  a liczba Lokalnych grup działania powinna ulec zwiększeniu o ok. 50% w stosunku do liczby LGD powstałych w okresie programowania 2004-2006.

 

Te  wszystkie  elementy,  jakie  ze  sobą  niesie  podejście  Leader,  z  pewnością  będą sprzyjać  lepszemu  wdrożeniu  i  absorpcji  środków  w  ramach  pozostałych  osi,  ze szczególnym  uwzględnieniem  osi  trzeciej,  w  ramach  której  charakter  działań  i  ich podstawowy cel odpowiada idei tworzenia lokalnych strategii rozwoju.

Realizacja   osi   4   w   dłuższej   perspektywie   przyczyni   się   do   osiągnięcia   celów Odnowionej  Strategii  Lizbońskiej  oraz  Strategii  z  Göteborga  w  tym:  zwiększenia miejsc  pracy  i  zwiększenia  różnorodności  gospodarczej  obszarów  wiejskich.  Poprzez wdrażanie  podejścia  LEADER  możliwe  będzie  wzmocnienie  kapitału  społecznego  na wsi,  poprawa  samoorganizacji  i  zarządzania  na  poziomie  lokalnym.  Jednocześnie wdrażanie  oddolnych  zintegrowanych  strategii  lokalnych  pozwoli  na  zapewnienie zrównoważonego   rozwoju   obszarów   wiejskich,   w   tym   zachowanie   dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego wsi.

Bilans oś 4: Leader:
Działania     własne     Lokalnych     Grup     Działania     (LGD)     służące     właściwemu funkcjonowaniu   LGD,   nabywaniu   umiejętności   oraz   aktywizacji   prowadzonej   na obszarze  LGD  stanowią  ok.  20%  środków  osi  4  ,  natomiast  wdrażanie  lokalnych strategii  rozwoju  realizujących  cele  osi  3  -  ok.  80%  środków.  Oba  kierunki  są komplementarne   i   ważne,   dlatego   też   konieczne   jest   zbudowanie  potencjału Lokalnych Grup Działania tak, by mogły one skutecznie realizować lokalne strategie rozwoju i przyczynić się do realizacji celów osi 3. Ze względu na wymiar finansowy, wdrażanie  lokalnych  strategii  będzie  miało  w  długim  okresie  rosnące  znaczenie  na obszarze całego kraju.

 

Informacje   dotyczące   wartości   bazowych   wskaźników,   zostały   zamieszczone   w załączniku 7 do Programu.