|
Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach
o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)
Kody działania
211, 212.
Podstawa prawna
Artykuł 36 lit. a) ppkt i) oraz ii), art. 37 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z
dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez
Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz.
UE L 277/1 z 21.10.2005 r.).
Uzasadnienie
Realizacja działania ma zapobiegać wyludnianiu się obszarów wiejskich,
zakwalifikowanych jako górskie i inne o niekorzystnych warunkach gospodarowania
i zatracaniu ich rolniczego charakteru oraz wiążącymi się z tym konsekwencjami
społecznymi, gospodarczymi i środowiskowymi. Płatności ONW mają stanowić
rekompensatę za poniesione koszty i dochód utracony w wyniku gospodarowania na
tych obszarach.
Cele działania
1. Zapewnienie ciągłości rolniczego użytkowania ziemi i tym samym utrzymanie
żywotności obszarów wiejskich.
2. Zachowanie walorów krajobrazowych obszarów wiejskich.
3. Utrzymanie zrównoważonego sposobu gospodarowania uwzględniającego,
aspekty ochrony środowiska.
Opis działania
Działanie jest instrumentem wsparcia finansowego gospodarstw rolnych położonych
na obszarach, na których produkcja rolnicza jest utrudniona ze względu na
niekorzystne warunki naturalne. Dopłaty wyrównawcze dla gospodarstw rolnych,
położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach
gospodarowania, kompensują istniejące utrudnienia w stosunku do gospodarstw
położonych poza granicami ONW.
W ramach delimitacji obszarów górskich i innych obszarów o niekorzystnych
warunkach gospodarowania wyróżniono:
1) obszary górskie - gdzie produkcja rolna jest utrudniona ze względu na
niekorzystne warunki klimatyczne i ukształtowanie terenu; do obszarów
górskich zalicza się gminy i obręby ewidencyjne, w których ponad połowa
użytków rolnych znajduje się na wysokości powyżej 500 m n.p.m.;
2) obszary nizinne - gdzie występują ograniczenia produktywności rolnictwa
związane z niską jakością gleb, niekorzystnymi warunkami klimatycznymi,
niekorzystnymi warunkami wodnymi, niesprzyjającą rzeźbą terenu oraz
wskaźnikiem demograficznym i znacznym udziałem ludności związanej z
rolnictwem;
3) obszary ze specyficznymi naturalnymi utrudnieniami - obejmują gminy i
obręby ewidencyjne rejonów podgórskich, które zostały wyznaczone na
potrzeby ustawy z dnia 15 listopada 1984 o podatku rolnym (Dz.U. z 1984 r.
Nr 52, poz. 268, z późn. zm.); co najmniej 50% powierzchni użytków rolnych
znajduje się powyżej 350 m n.p.m.
Gminy te charakteryzują się co najmniej dwiema z czterech niżej wymienionych cech:
1) średnia powierzchnia gospodarstw rolnych wynosi poniżej 7,5 ha;
2) gleby są zagrożone występowaniem erozji wodnej;
3) udział gospodarstw rolnych, które zaprzestały produkcji rolnej, wynosi
powyżej 25% wszystkich gospodarstw rolnych;
4) udział trwałych użytków zielonych wynosi powyżej 40% w strukturze
użytkowania gruntów.
Podstawowe wymagania
Podstawowe wymagania oznaczają normy obowiązkowe, które muszą być
przestrzegane przy prowadzeniu działalności rolniczej, związane w szczególności z
ochroną środowiska.
Zgodnie z art. 51 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, do czasu przejścia
Polski z systemu jednolitej płatności obszarowej (ang. SAPS - Single Area Payment
Scheme) na system płatności jednolitej (ang. SPS - Single Payment Scheme),
obowiązują podstawowe wymagania określone w art. 5 Rozporządzenia Rady (WE)
nr 1782/2003, ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia
bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone
systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz.
UE L 270 z 21.10.2003, str.1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40,
str. 269).
Od momentu przejścia Polski na system płatności jednolitej (SPS) podstawowe
wymagania oznaczają odpowiednie normy obowiązkowe ustanowione zgodnie z art.
4 i 5 oraz załącznikami III i IV rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003.
Definicja beneficjenta
Pomoc w ramach niniejszego działania przeznaczona jest dla rolników.
Kryteria dostępu
Pomoc w ramach niniejszego działania może być przyznana, jeżeli:
1) beneficjent jest rolnikiem, posiadaczem samoistnym lub zależnym
gospodarstwa rolnego położonego w granicach Rzeczypospolitej Polskiej, na
obszarach ONW;
2) działki rolne, których dotyczyć będzie pomoc, są użytkowane jako grunty orne,
sady, trwałe użytki zielone;
3) powierzchnia użytków rolnych należących do danego gospodarstwa rolnego,
położonych w granicach ONW i wykorzystywanych do produkcji rolniczej,
wynosi co najmniej 1 ha;
4) beneficjent przestrzega podstawowych wymagań na obszarze całego
gospodarstwa rolnego;
5) beneficjent zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej na gruntach
rolnych, na które uzyskał pomoc z tytułu gospodarowania na obszarach
górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania,
przez okres co najmniej 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności.
Beneficjenci, którzy zobowiązali się do prowadzenia działalności rolniczej przez 5 lat
od otrzymania pierwszej płatności w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na
lata 2004-2006, będą mogli ubiegać się o płatność na zasadach określonych w
Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Zasięg geograficzny
Działanie jest wdrażane na obszarach wyznaczonych jako uprawnione do otrzymania
wsparcia z tytułu ONW - w gminach oraz obrębach ewidencyjnych wymienionych w
załączniku 1 do Programu.
Forma i wysokość pomocy
Pomoc jest udzielana w postaci rocznych zryczałtowanych płatności (dopłat
wyrównawczych) do hektara użytków rolnych położonych na obszarach górskich i
innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i pozostających w
użytkowaniu rolniczym.
Stawki płatności z tytułu gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o
niekorzystnych warunkach gospodarowania są różne dla różnych typów ONW.
Indykatywny budżet na lata 2007-2013 - 2 448 750 000 EUR
Stawki płatności dla poszczególnych typów ONW
Typ ONW:
Górskie 320 (81.9)
Nizinne strefa nizinna I 179 (45,9)
strefa nizinna II 264 (67,6)
Obszary ze specyficznymi naturalnymi utrudnieniami 264 (67,6)
Równowartość kwoty wyrażona w euro ma charakter indykatywny
Stawki płatności nie przewyższają kwot maksymalnych, określonych w załączniku do
rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów
wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
(Dz.U. UE z 21.10.2005).
Roczna płatność otrzymywana przez beneficjentów stanowi iloczyn stawki ustalonej
dla danego typu ONW oraz liczby hektarów zgłoszonych we wniosku, z
uwzględnieniem degresywności.
Degresywność
Płatności ONW podlegają degresywności w zależności od łącznej powierzchni działek
rolnych lub ich części objętych pomocą. Do powierzchni działek rolnych lub ich części
nie przekraczającej 50 ha płatność ONW jest udzielana w wysokości 100 % stawki
podstawowej, za każdy kolejny hektar powierzchni pomiędzy 50 ha a 100 ha jest
udzielana w wysokości 50 % stawki podstawowej. Za każdy kolejny hektar pomiędzy
100 ha a 300 ha udzielana jest płatność w wysokości 25 % stawki podstawowej.
Płatność ONW nie przysługuje do powierzchni działek rolnych lub ich części
wynoszącej powyżej 300 ha.
Liczba beneficjentów
Szacowana liczba beneficjentów korzystających rocznie ze wsparcia - 750 000.
Finansowanie
Koszt całkowity: 2 448 750 000 EUR
Wydatki publiczne: 2 448 750 000 EUR
Powierzchnia
Powierzchnia 9 228,29 tys. ha użytków rolnych na obszarach o niekorzystnych
warunkach gospodarowania.
|
